A

ADR - Europejska umowa dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych

AMS / Automated Manifest System - automatyczny system zgłaszania danych przy eksporcie do USA

Ad Valorem - w proporcji do wartości, zwrot stosowany do określenia opłat przewozowych i celnych, nałożonych na towary, mienie itd., ustalany jako procent wartości

AGC / European Agreement on Main European Railway Lines - umowa o głównych międzynarodowych liniach kolejowych

agregacja - łączenie elementów, które mają tworzyć całość

AGCT / European Agreement on Important International Combined Transport Lines - Umowa o ważnych międzynarodowych liniach transportu konsolidowanego i obiektach towarzyszących

akredytywa / letter of credit (L/C) - pisemne zobowiązanie banku (emitenta) wystawione sprzedającemu (beneficjentowi) na życzenie i zgodnie z instrukcją kupującego (wnioskodawcy), wypłacenia, w chwili jego okazania lub w określonej przyszłości, oznaczonej kwoty pieniężnej

alokacja - podział i/lub określenie przeznaczenia albo przypisanie wyrobów, czynności, wielkości potencjału, kosztów lub zasobów jednostkom organizacyjnym do celów, które mają spełniać

analiza łańcucha wartości / Value Chain Analysis (VCA) - metoda identyfikacji i oceny możliwości redukcji kosztów w łańcuchu dostaw

analiza zapasów / stock analysis - weryfikacja stanu zapasów i ich rozmieszczenia dla określenia różnic między stanem planowym a rzeczywistym i opracowanie metod ich usunięcia

ASCII / American Standard Code for Information Interchange / Amerykański Standardowy Kod do Wymiany Informacji - komputerowy kop opisany w normie ISO 646, zawierający 128 znaków alfanumerycznych ii kontrolnych

ASO / Automated Store Ordering - automatyczne zlecanie zamówień, gdy zapas na półce spada poniżej ustanowionego poziomu

ATP - Umowa dotycząca międzynarodowych przewozów łatwo psujących się produktów żywnościowych oraz specjalnych urządzeń stosowanych do takiego transportu

awizo dostawy / advise note - dokument wysyłany do klienta, informujący o zbliżającej się dostawie

B

BAF / Bunker Adjustment Factor – dodatek z tytułu wzrostu cen paliwa okrętowego.

bezpieczne obciążenie robocze / safe working load (SWL) - dopuszczalne obciążenie urządzenia zapewniające jego bezpieczną eksploatację

bezpośrednie dostawy do sklepów / direct store delivery (DSD) - dostawa towaru bezpośrednio od dostawcy do sklepu z pominięciem pośrednich ogniw dystrybucji

bieżące sterowanie produkcją / shop floor control - działanie w oparciu o dane pochodzące z planów i harmonogramów produkcji oraz śledzeniu faktycznego postępu działań w celu zapewnienia sprawnej realizacji produkcji

bilateralna umowa transportowa / bilateral transport agreement - umowa dotycząca transportu, zawarta między dwoma państwami

bordero / bordereau - dokument stosowany w transporcie drogowym, zawierający listę towarów pojazdem, często odwołujący się do załączonych kopii drogowego dokumentu przewozowego

 

 

C

CAF / Currency Adjustment Factor - dodatek waloryzacyjny spowodowany zmianą kursu walut

całkowity czas dostawy / delivery lead time - czas od momentu potwierdzenia zamówienia do momentu dostarczenia przedmiotu zamówienia

centrum dystrybucyjne / distribution center - jednostka zajmująca się magazynowaniem towarów będących własnością dostawców oraz ich rozdzielaniem do odbiorców

centrum kompletacyjne / cross-docking centre - centrum dystrybucji, w którym magazynuje się towary oraz dokonuje się przeładunku kompletacyjnego

centrum kompletacyjno-montażowe / oder picking centre - miejsce, w którym odbywa się magazynowanie części i podzespołów od różnych dostawców oraz montaż wyrobów gotowych według określonych potrzeb odbiorców

centrum logistyczne / logistics centre - obiekt, w którym realizowane są usługi logistyczne związane z przyjmowaniem, magazynowaniem, rozdziałem i wydawaniem towarów oraz usługi towarzyszące

Chargeable weight -waga obrachunkowa ładunku obliczana na podstawie jego wagi rzeczywistej lub wymiarów

CIM - międzynarodowa konwencja dotycząca transportu towarów koleją

CMR - konwencja CMR, obowiązuje w przypadku międzynarodowego transportu drogowego realizowanego w celach zarobkowych. Skrót CMR odnosi się również do międzynarodowego samochodowego listu przewozowego, będącego dokumentem imiennym i niezbywalnym

cross-dock - terminal przeładunkowy

CRP / Capacity Requirements Planning - planowanie zapotrzebowania potencjału

cykl / lead time - okres potrzebny do wykonania określonej sekwencji czynności w ramach pewnego procesu, na przykład cykl produkcji, cykl dostawy

czarter / charter - pisemna umowa przewozu ładunków ustalająca warunki przewozu w ramach wynajmu całkowitej lub częściowej powierzchni statku bądź samolotu

czas postoju statku w porcie / lay days - liczba dni, które zgodnie z umową czarterową można przeznaczyć na załadunek i wyładunek towarów

czas przemieszczania / move time - czas potrzebny na fizyczne przemieszczenie materiału od jednego stanowiska po zakończeniu danej operacji na następne stanowisko

czas przestoju / idle time - czas, w którym potencjał danego zasobu nie jest wykorzystywany ze względu na trudności techniczne i/lub organizacyjne, takie jak przerwy w produkcji czy brak materiałów

czytnik RFID / RFID reader - czytnik odczytujący dane zakodowane w tagu RDIF

D

deklaracja ładunkowa / cargo declaration - wymagane przez władze celne dokument zawierający szczegóły dotyczące ładunku (frachtu) przewożonego handlowymi / komercyjnymi środkami transportu

DGR / Dangerous Goods Regulations – zbiór przepisów regulujących sposób przewozu i dokumentowania przewozu lotniczych przesyłek niebezpiecznych.

door to door - dostawa od drzwi do drzwi, przykładowo w ramach importu z Chin, od producenta towaru w Chinach do sklepu w Polsce

dok / dock - rodzaj sztucznego basenu w porcie z odpowiednimi urządzeniami do remontu, budowy, za- lub rozładunku statków

dok przeładunkowy / stacja przeładunkowa - pomost wmontowany w otwór budynku magazynowego, kompleksowo wyposażony w urządzenia mechaniczne, przystosowany do załadunku i wyładunku środków transportu zewnętrznego.

dokument konsygnacyjny / consignment note / list przewozowy / waybill - dokument stanowiący dowód zawarcia kontraktu na transport jednego kontyngentu z określonego miejsca załadunku do określonego miejsca załadunki

dowód dostawy / proof of delivery - pokwitowanie podpisane przez odbiorcę przy dostawie

drobnica / general cargo - ładunki przewożone w pojedynczych sztukach

drogowy list przewozowy / road consignment note - dokument stanowiący dowód zawarcia kontraktu na przewóz towarów drogą lądową

dwudziestostopowa jednostka ekwiwalentu / 20 feet equivalent unit / TEU - jednostka miary odpowiadająca jednemu 20-stopowemu kontenerowi

DWT / dead weight tonnage - nośność

dystrybucja - ogół czynności zapewniających klientowi dostępność dóbr w wymaganej ilości, jakości, miejscu i czasie

E

EAN / European Article Number - Europejski Kod Towarowy, używany do oznaczenia jednostek towaru, szczególnie produktów detalicznych

eksport - transfer towarów poza granice danego państwa

embargo - ustanowiony przez władzę państwową lub organizację międzynarodową zakaz wywozu lub przywozu towarów do danego państwa lub państw

ETA / estimated time of arrival - szacowany czas dotarcia towaru do miejsca przeznaczenia

ETD / estimated time of departure - szacowany czas wypłynięcia statku z portu, skrót używany w ramach transportu morskiego

europaleta (EUR) - Paleta drewniana o wymiarach 1200 x 800 mm; oznakowana literami EUR.

F

FAF / Fuel Adjustment Factor - współczynnik korekty paliwa

FCL / full load container - ładunek pełnokontenerowy

FEU / forty foot equivalent unit - jednostka równoważna kontenerowi czterdziestostopowemu

FIFO / first in first out - zasada, zgodnie z którą towary najdłużej składowanie w magazynie wydawane są w pierwszej kolejności

Form A - świadectwo pochodzenia, potwierdzające kraj lub region pochodzenia towaru, wymagane, aby skorzystać ze stawki preferencyjnej w przypadku importu z krajów rozwijających się i słabo rozwiniętych

FTL - full track load - ładunek całopojazdowy

fumigacja - Zwalczanie szkodników roślin mogących znajdować się w opakowaniach drewnianych, paletach przez użycie fumigantów, środków chemicznych np. bromku etylu.

 

 

G

GATT / General Agreement on Tariffs and Trade - Układ Ogólny w Sprawie Ceł i Handlu, porozumienie między krajami z całego świata w celu usunięcia barier handlowych

GCI / Global Commerce Initiative - globalna inicjatywa handluorganizacja non-profit, której celem jest rozwój łańcuchów dostaw poprzez wspólne ustalanie standardów i procesów gospodarczych

 

 

H

HACCP / Hazard Analysis and Critical Control Points / Analiza Zagrożeń i Krytyczne Punkty Kontroli - system organizacyjny mający na celu wykluczenie skażenia lub zanieczyszczenia wyrobów spożywczych, gwarantujący bezpieczeństwo konsumenta

hub - centralny punkt dla zbierania, sortowania, przeładunku i dystrybucji towarów dla danego obszaru

HAWB / House Air Waybill / spedytorski lotniczy list przewozowy - zawiera spis pojedynczych przesyłek skonsolidowanych dla potrzeb transportu, w którym wyszczególniona jest cena za przewóz według stawki oferowanej klientowi przez spedytora.

I

import - sprowadzanie do kraju towarów z zagranicy

IMDG / International Maritime Dangerous Goods / Międzynarodowy Kod Morski Towarów Niebezpiecznych - kodeks dotyczący klasyfikacji towarów niebezpiecznych, zgodnie z wymogami prawa międzynarodowego

incoterms / międzynarodowe formuły handlowe - Zbiór międzynarodowych reguł, opracowanych przez ICC (International Chambre Commerce - Międzynarodową Izbę Handlu) dla interpretacji głównych warunków dostaw stosowanych w kontraktach w handlu zagranicznym. Formuły określają prawa oraz obowiązki sprzedającego i kupującego dotyczące:

  • odpowiedzialności za pakowanie, transport, ubezpieczenie transportu, dokumentacji transportowo-celnej,
  • opłat za wyżej wymienione,
  • transfer ryzyka (w którym  miejscu i w jakim momencie  ryzyko przechodzi ze sprzedającego na kupującego)

indos / endorsement - nadanie danej osobie prawa do odebrania towarów za pomocą podpisu odbiorcy na odwrotnej stronie konosamentu

intermodalne jednostki transportowe / Intermodal Transport Unit / ITU - kontenery, nadwozia wymienne i naczepy właściwe dla transportu kombinowanego

Intrastat - Deklaracja będąca źródłem danych o wymianie towarowej Polski z innymi państwami Unii Europejskiej. Obowiązek dokonywania zgłoszeń Intrastat jest nałożony na podmioty zdefiniowane w ustawie Prawo Celne, prowadzące wewnątrzwspólnotową wymianę towarową, której wartość przekracza wartości tzw. progów statystycznych.

ISPS / International Ship & Port Facility Security fee
– opłata pobierana przez armatorów oraz porty morskie w związku z nałożonym obowiązkiem podniesienia ogólnego poziomu bezpieczeństwa.

 

 

 

J

jednostka ładunkowa / unit load - Ładunek uformowany z pojedynczych ładunków lub opakowań, odpowiednio zabezpieczony przez rosformowaniem, w taki sposób, aby był przystosowany do przemieszczania, transportu, piętrzenia i składowania jago zwarta jednostka. Termin ten jest także używany do opisu pojedynczego dużego ładunku.

Just-in-time - z angielskiego dokładnie na czas, model zarządzania zapasami stosowany w celu usprawnienia zwrotu inwestycji poprzez redukcję poziomu zapasów w całym procesie produkcyjno-magazynowym i związanymi z nim kosztami

K

kabotaż / cabotage - transport towarów między dwoma portami lub innymi miejscami znajdującymi si na terenie tego samego kraju

kabotażowiec / feeder vessel - statek towarowy, zapewniający połączenie portów nie posiadających stałych połączeń oceanicznych z bazowymi portami kontenerowymi

karnet ATA / ATA carnet - Międzynarodowy dokument celny używany przez wszystkie strony zaangażowane w tymczasowe przemieszczenie towarów wysokowartościowych za granicę, umożliwia on uniknięcia opłat celnych oraz formalności na granicy.

karnet TIR / TIR carnet - międzynarodowy celny dokument tranzytowy, wystawiany przez towarzystwo udzielające gwarancji, zatwierdzony przez władze celne, na podstawie którego przewozi się towary - w wiekszości wypadków zaplombowane przez władze celne - w pojazdach grogowych i kontenerach, zgodnie z wymaganiami konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego transportu towarów na podstawie karnetów TIR

kod restrykcji ładunkowej / cargo restriction code - kod wskazujący, że użycie danego kontenera jest ograniczone do konkretnego ładunku

kod towarowy / commodity code - kod stosowany w systemie zharmonizowanym w celu klasyfikowania towarów najczęściej występujących w produkcji i w handlu

kolejowy list przewozowy / rail consignment note - dokument stanowiący dowód zawarcia kontraktu na przewóz towarów koleją

kompletacja / picking - operacja w procesie magazynowym, polegająca na zebraniu zapasów w celu utworzenia zbioru pozycji asortymentowych zgodnie ze specyfikacją asortymentową i ilościową dla określonego odbiorcy

konfekcjonowanie - przepakowywanie towaru z opakowań zbiorczych do opakowań detalicznych

konosament / bill of loading (B/L) - dokument stwierdzający fakt zawarcia umowy przewozu morskiego i przejęcia lub załadowania towaru przez przewoźnika, w którym to dokumnecie ten ostatni jest zobowiązany do dostarczenia towaru po jego okazaniu. Dokument ten spełnia następujące funkcje:

  1. Pokwitowanie przyjęcia towaru, podpisanego przez upoważnioną osobę, reprezentującą przewoźników.
  2. Zaświadczenie o posiadanym prawie własności do towarów opisanych w nim.
  3. Poświadczenie (świadectwo) uzgodnionych przez obie strony terminów i warunków przewozu.

konosament lotniczy / airway bill - patrz list przewozowy lotniczy

konsolidacja - grupowanie mniejszych ładunków w większe, aby zapewnić maksymalne wykorzystanie przestrzeni transportowej

kontener chłodzony i ogrzewany / reefer and heated container - kontener izotermiczny wyposażony w urządzenie chłodzące (czynnik chłodzący mechaniczny lub dający się odnowić) i grzewcze (PN-ISO 830:2001)

kontener z otwartym dachem / open-top container - kontener specjalnego przeznaczenia, bez sztywnego dachu

kraj ekspedycji / country of despatch - kraj, z którego towary są wysyłane do kraju importującego bez żadnych handlowych transakcji w krajach pośrednich

księgowanie / booking - formalny zapis transakcji

kwit dokowy / dock receipt - dokument wystawiony przez linię żeglugową, potwierdzający przyjęcie towarów do transportu

 

 

 

L

LCL / less than container load – typ transportu morskiego, pozwalający na transport ładunku będącego mniejszym niż cały kontener morski, wykorzystuje się tutaj metodę konsolidacji, transportując kilka ładunków w jednym kontenerze

LDM - metry ładowne

licencja eksportowa - dokument umożliwiający eksport zgodnie z zawartymi w nim szczegółach, w określonym czasie

licencja importowa - dokument umożliwiający import danych produktów lub materiałów do kraju, w którym tego rodzaju licencje obowiązują. Wydawanie licencji jest uzależnione od instytucji rządowych

liczman / tallyman / kontroler ilości ładunku - osoba zapisująca ilość ładunku oraz jego stan podczas załadunku na statek lub podczas wyładunku ze statku

list przewozowy / waybill - dokument stanowiący dowód zawarcia kontraktu na transport jednego kontyngentu z określonego miejsca załadunku do określonego miejsca załadunki

list przewozowy lotniczy - występuje również pod nazwami airway bill, konosament lotniczy, LLB / AWB

LSFS / Low Sulfur Fuel Surcharge - dodatkowa opłata za korzystanie z paliwa niskosiarkowego, zgodnie z konwencją Marpol dotyczącą ochrony środowiska morskiego

logistyka / logistics - zarządzanie procesami przemieszczania dóbr i/lub osób oraz działaniami wspomagającymi te procesy

LTL / Less than truck load - termin odnoszący się do ładunku częściowego w ramach transportu drogowego

Ł

ładunek / cargo - przewożone towary

ładunek pełnokontenerowy / Full Container Load / FCL - ładunek, który wypełnia cały kontener

ładunek całopojazdowy / Full Truck Load / FTL - ładunek, wypełniający całą powierzchnię pojazdu

ładunek chłodniczy / reefer cargo - ładunek wymagający transportu z kontrolą temperatury

łańcuch dostaw / supply chain - sekwencja zdarzeń w przemieszczaniu dóbr

łańcuch wartości / value chain - sekwencja działań podejmowanych przez organizacje dla podniesienia wartości produktu

M

magazyn celny / customs warehouse - zabezpieczone pomieszczenie, w którym składuje się towary do czasu zakończenia się procesu odprawy celnej

manifest / manifest / wykaz załadunkowy - dokument zawierający kompletne dane na temat towarów załadowanych i przygotowanych do przewozu statkiem lub innymi środkami transportu do różnych miejsc przeznaczenia.

marszruta / itinerary - droga środka transportu, wyznaczona nazwami portów lub innych miejsc, często zawierająca również szacunkowe daty przyjazdów i odjazdów

MAWB / Master Airway Bill - lotniczy list przewozowy, wystawiany przez przewoźnika na zbiorcze przesyłki

N

naczepa bimodalna - naczepa przystosowana do przewozu różnych typów znormalizowanych jednostek kontenerowych, na przykład jednej ekwiwalentnej jedostki 40-stopowej (FEU) lub dwóch ekwiwalentnych jednostek 20-stopowych (TEU)

 

 

 

 

O

operator logistyczny / third party logistics operator / Logistics Service Provider / LSP - przedsiębiorstwo świadczące szeroki zakres usług logistycznych, najczęściej w formie pakietów obejmujących m.in. usługi związane z przewozem, obsługą teminalową, dystrybucją i magazynowaniem oraz usługi pokrewne, informacyjne i finansowe

opłaty celne / customs duties - opłaty wyszczególnione w taryfie celnej, którym podlegają towary wjeżdżające na lub wyjeżdżające z terenu objętego cłem

OCP - Odpowiedzialność Cywilna Przewoźnika

P

plomba / seal - urządzenie stosowane przy kontenerach, samochodach ciężarowych i wagonach, w celu zapewnienia, iż pozostawały one zamknięte podczas transportu

POD / Port Of Discharge - port wyładunku

POL - Port Of Loading - port załadunku

przepakowywanie / co-packing - realizacja takich usług jak przepakowywanie towarów  z opakować zbiorczych w jednostkowe, wydzielanie towarów ekspozycyjnych, tworzenie zestawów, bądź też łączenie pojedynczych produktów w multipaki, etykietowanie, foliowanie, wszelkie oznaczanie produktów

przewozy ponadgabarytowe - ładunki przekraczające standardowe wymiary (długość, szerokość, wysokość) lub tylko jednego z wymiarów nawet o jeden centymetr – dotyczy wielkości przestrzeni ładunkowej, jak i maksymalnych wymiarów zewnętrznych środka transportu; dopuszczalnej łącznej masy ładunku i środka transportu w stosunku do obowiązujących normatywów; dopuszczalnego nacisku na oś i (lub) osie standardowego środka transportu.

PSS / Peak Season Surcharge - ookresowy dodatek sezonowy wprowadzany w momentach, gdy na  określonym rynku popyt na fracht rośnie, a armatorzy nie mają możliwości podwyższenia podstawowych stawek frachtowych, ponieważ zostały one ustalone  na dłuższy okres.

R

ro-ro / roll-on/roll-of - system przeładunku poziomego statku, polega na wtaczaniu i wytaczaniu ładunków przez furty statku

S

sieć wartości dodanej / Value Added Network / VAN - wydzielona sieć informatyczna, zarządzana przez operatora, umożliwiająca przesyłanie oraz dzielenie się elektronicznymi danymi

silos / silo / storage bin - jedno- lub wielokomorowy obiekt charakteryzujący się dnem w kształcie leja ułatwiającego opróżnienie oraz wysokim stosunkiem wysokości komory do mniejszego wymiaru poziomego, przeznaczone również do składowania materiałów sypkich

spedycja / forwarding - organizacja przewozu ładunków oraz wykonywania wszelkich niezbędnych czynności z tym związanych

stawka dla drobnicy / General Cargo Rate / GCR - stawka stosowana w stosunku do konkretnej klasy towarów

strefa kompletacji / picking zone - wydzielona przestrzeń magazynowa przeznaczona wyłącznie na działalność związaną z kompletacją towarów

strefa wolnocłowa / duty free zone - obszar, na którym można składować i przechowywać towary bez konieczności uiszczania opłat celnych

szczupły łańcuch dostaw / lean supply chain - zintegrowany łańcuch dostaw funkcjonujący według modelu szczupłego wytwarzania

 

 

 

 

T

tara kontenerowa / masa własna kontenera -  masa pustego kontenera, włącznie z masą okuć i urządzeń stanowiących integralną część tego typu kontenera w normalnych warunkach.

taryfa / tariff - zbiór stawek, opłat i związanych z nimi warunków transportu

TEU / twenty feet equivalent unit - patrz dwudziestostopowa jednostka ekwiwalentu

THC / Terminal Handling Charge - opłaty portowe/ terminalowe, które pobiera port za obsługę kontenera, takie jak, przeładunek kontenera w porcie, rozformowanie, dostarczenie na magazyn oraz przeładunek na samochód

TINA / Transport Infrastructure Needs Assessment - sieć europejskich korytarzy transportowych

TIR / Transport International Routier - zbiór reguł wynikający z konwencji celnej, służący ułatwieniu międzynarodowego, europejskiego towarowego transportu drogowego poprzez zastosowanie karnetów TIR

towary niebezpieczne / dangerous goods - materiał stwarzający zagrożenie dla zdrowia i zycia człowieka, który został sklasyfikowany pod względem toksyczności, ekotoksyczności oraz właściwości fizykochemicznych, w celu zapewnienia bezpieczeństwa przy transporcie towarów niebezpiecznych, w ramach różnych środków transportu nałożono regulacje prawne, w transporcie morskim - kodeks IMDG, transporcie lotniczym - regulacja IATA DGR, w transporcie drogowym – konwencja ADR, transporcie kolejowym - regulamin RID

tracing / śledzenie pochodzenia - możliwość zidentyfikowania źródeł i cech charakterystycznych produktu w oparciu o kryteria sprecyzowane na każdym etapie łańcucha dostaw

tracking / namierzanie - możliwość zlokalizowania towaru na każdym etapie łańcucha dostaw w oparciu o specjalne kryteria

transit time - całkowity czas obejmujący transport przesyłki

transport - zespół czynności związanych z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych przy uzyciu odpowiednich środków

  • transport intermodalny / intermodal transport - przewóz towarów w jednej (tej samej) jednostce ładunkowej lub pojeździe drogowym, przy użyciu kolejno dwóch lub więcej gałęzi transportu bez przeładunku samych towarów, w zmieniających się gałęziach transportu
  • transport kombinowany / combined transport - realizacja transportu przy wykorzystaniu głównie transportu morskiego, lotniczego lub kolejowego oraz wykorzystaniu transportu drogowego w początkowej i/lub końcowej fazie
  • transport multimodalny / multimodal transportation - przewóz ładunków przez minimum dwie gałęzie transportu

V

VLCC / very large crude carrier - statek przeznaczony do przewozu masowych ładunków płynnych o nośności (DWT) od 150 000 do 299 999 ton

VMI / Vendor Managed Inventory - zarządzanie zapasami przez dostawcę

W

wyznaczanie trasy / routing - określanie najbardziej efektywnej trasy

Z

załadunek / loading - zespół czynności i związanych z umieszczeniem ładunków na środku transportowym

 

 

Skróty, branżowe słownictwo w logistyce


Nie znalazłeś wyjaśnienia szukanej przez Ciebie frazy?

Skontaktuj się z nami, chętnie udzielimy Ci pomocy.